Đại biểu Trần Quang Minh phát biểu ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật Kinh doanh bảo hiểm. Theo đại biểu, Luật Kinh doanh bảo hiểm hiện hành đã có khung an toàn hệ thống và một số quy định bảo vệ người mua. Tuy nhiên, các nội dung liên quan minh bạch tư vấn bán hàng, quản trị xung đột lợi ích khi bán qua ngân hàng, trần phí hủy sớm, chứng cứ tư vấn bán hàng từ xa, chuẩn dữ liệu kết nối giám sát… hoặc chưa có, hoặc mới dừng ở nguyên tắc và quy định ở các văn bản dưới luật, chưa đủ sức ngăn chặn tình trạng “bán sai”, tranh chấp và chi phí xử lý kéo dài.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm trình Quốc hội đã có các bước tiến trong bảo vệ người mua, tuy nhiên dự thảo vẫn còn một số “khoảng trống”, đó là dự thảo bổ sung Điều 101, yêu cầu doanh nghiệp tách bạch, ghi nhận riêng vốn chủ sở hữu và dòng tiền từ phí bảo hiểm; doanh nghiệp nhân thọ phải đăng ký phương pháp, nguyên tắc phân chia thặng dư, có chấp thuận, thông báo tới cơ quan quản lý. Đây là bước tiến lớn, giúp giảm xung đột lợi ích, đặc biệt với sản phẩm liên kết đầu tư; Dự thảo bổ sung Điều 154 về kiểm tra, kiểm toán chuyên ngành với các mảng nhạy cảm như sản phẩm, dự phòng, tái bảo hiểm, đầu tư, tách quỹ… tạo công cụ pháp lý mạnh cho giám sát.

ĐBQH Trần Quang Minh thảo luận tại phiên họp tổ

Tuy nhiên, đại biểu Trần Quang Minh – Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị cho rằng, yếu tố về minh bạch kênh phân phối, chuẩn hóa tư vấn, kiểm soát phí hủy hợp đồng sớm, ghi âm, tư liệu bán hàng từ xa… chưa được nội luật hóa rõ trong điều khoản. Điều này khiến khách hàng phải đối mặt với rủi ro khi bị bán sai mặt hàng, và tranh chấp tiếp tục cao, dù đã có thêm công cụ thanh tra hậu kiểm.

Vì vậy, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung điều khoản quy định nghĩa vụ “thẩm định phù hợp sản phẩm”: trước khi chào bán, đại lý, nhân viên ngân hàng phải lập Phiếu xác nhận nhu cầu – khả năng chịu rủi ro – mục tiêu tài chính của khách hàng; hợp đồng chỉ được phát hành khi phiếu được khách hàng ký xác nhận. Đồng thời, quy định bắt buộc lưu trữ bằng chứng tư vấn như file ghi âm, ghi hình cuộc gọi bán hàng từ xa; lưu mẫu minh họa đã ký; đính kèm phiếu đăng ký nhu cầu vào hồ sơ hợp đồng…

Bên cạnh đó, cần có chế tài trực tiếp nếu tư vấn sai, thiếu minh bạch, khách hàng được quyền hủy vô điều kiện trong thời hạn 21 ngày kể từ khi nhận hợp đồng, hoàn phí (trừ chi phí y tế thực tế) đưa vào điều khoản Luật, không chỉ ở cấp thông tư.

Cho ý kiến vào khoản 2 Điều 1 (sửa đổi điểm b khoản 3 Điều 63), đại biểu Trần Quang Minh cho biết, hiện nay trên thị trường, các sản phẩm bảo hiểm sức khỏe có quyền lợi tử vong đã và đang được triển khai phổ biến như bảo hiểm tai nạn toàn diện, các gói chăm sóc sức khỏe nâng cao có quyền lợi tử vong.

Ngoài ra, Điều 4 và Điều 33 Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022, định nghĩa về bảo hiểm sức khỏe và đối tượng bảo hiểm của hợp đồng bảo hiểm sức khỏe chưa đề cập đến rủi ro tử vong; tại dự thảo Luật đang quy định bỏ nội dung cho phép doanh nghiệp phi nhân thọ được kinh doanh các sản phẩm bảo hiểm cho rủi ro tử vong có thời hạn 01 năm trở xuống. Điều này có thể dẫn đến cách hiểu khác nhau khi áp dụng luật. Đại biểu đề nghị Cơ quan soạn thảo xem xét sửa đổi khoản 15 Điều 4, khoản 2 Điều 33, theo đó bổ sung nội dung về "rủi ro tử vong" khi người đóng bảo hiểm tham gia bảo hiểm sức khỏe; trường hợp không sửa đổi, bổ sung nội dung trên, đề nghị xem xét giữ nguyên nội dung quy định tại điểm b khoản 3, Điều 63 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022.

Ý kiến cũng đề nghị dự thảo luật làm rõ, hoàn thiện một số nội dung: bổ sung định nghĩa "trở ngại khách quan" hoặc viện dẫn nội dung này đến khái niệm trong Bộ luật Dân sự. Đại biểu đề xuất quy định chỉ cho phép doanh nghiệp gia hạn thời gian chính thức hoạt động một lần duy nhất, tối đa 12 tháng để đảm bảo tính nghiêm minh; bổ sung điều khoản liên kết với quy định thu hồi giấy phép, nhằm nâng cao tính ràng buộc và trách nhiệm của doanh nghiệp.
 

Diệu Linh