Bỏ thủ tục “thẩm định để công bố” thức ăn bổ sung ở cấp Bộ, tránh hình thức – chồng chéo

Đại biểu kiến nghị bãi bỏ quy định thẩm định và công bố sản phẩm thức ăn bổ sung trên Cổng thông tin của Bộ vì mang tính hành chính, không gia tăng giá trị kiểm soát chất lượng, trong khi địa phương đã được giao quản lý cơ sở sản xuất. Quy định này hiện gây trùng lặp quy trình, kéo dài thời gian, làm lỡ cơ hội kinh doanh, đặc biệt khi nhiều địa phương còn thiếu nhân lực chuyên môn và chưa liên thông dữ liệu. Nguyên tắc quản lý nên chuyển trọng tâm sang hậu kiểm chất lượng sản phẩm, bám chuẩn kỹ thuật, thay vì tiền kiểm bằng thủ tục công bố tập trung ở cấp Bộ. 
Quy định về cập nhật thông tin sản phẩm khi thay đổi yếu tố không làm đổi bản chất
Với yêu cầu cập nhật lên cổng thông tin khi đổi tên nhà sản xuất, dạng, màu sắc, hướng dẫn sử dụng, hạn dùng hoặc thành phần nguyên liệu (trong trường hợp không làm thay đổi bản chất, công dụng), đại biểu đề nghị xem xét bỏ/giảm yêu cầu. Lý do: đây là những điều chỉnh thường xuyên phục vụ thị trường (ví dụ đổi chất tạo màu, thay đổi nguyên liệu tương đương như Lysin HCl/Lysin Sulphat), không ảnh hưởng chất lượng, trong khi kiểm tra nhà nước chủ yếu dựa các chỉ tiêu công bố và danh mục nguyên liệu cho phép. Duy trì thủ tục cập nhật cho mọi thay đổi nhỏ sẽ tăng gánh nặng hành chính mà không nâng hiệu quả quản lý. 

Công nhận rộng hơn kết quả thử nghiệm: “được công nhận hoặc chỉ định”

Luật hiện hành chỉ thừa nhận kết quả thử nghiệm tại phòng thử nghiệm do Bộ chỉ định. Đại biểu đề nghị sửa theo hướng thừa nhận kết quả tại phòng thử nghiệm “được công nhận hoặc chỉ định”, phù hợp Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa; tận dụng mạng lưới phòng thử nghiệm đạt ISO 17025 của doanh nghiệp/địa phương, giảm chi phí – thời gian, nâng năng lực kiểm soát chất lượng ngay tại chỗ. 

Sửa quy định về hạn sử dụng nguyên liệu trong thành phẩm

Quy định “hạn sử dụng nguyên liệu tối thiểu bằng hạn sử dụng thành phẩm” gây bất cập trong thực tiễn: một nguyên liệu dùng cho nhiều sản phẩm có thời hạn khác nhau; cùng một sản phẩm chứa nhiều nguyên liệu với hạn dùng khác nhau; tạo bất bình đẳng giữa sản phẩm trong nước (vừa kiểm soát chất lượng vừa bị ràng buộc hạn dùng nguyên liệu) và hàng nhập khẩu (chủ yếu kiểm soát chất lượng thành phẩm). Đề nghị sửa theo hướng bảo đảm an toàn – chất lượng thành phẩm và phù hợp pháp luật, không ràng buộc cứng hạn dùng của mọi nguyên liệu. 

Phân cấp mạnh thẩm quyền cấp giấy đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi về cấp tỉnh
 

Để rút ngắn thủ tục, tối ưu nguồn lực, đại biểu đề nghị giao UBND cấp tỉnh cấp/cấp lại/thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất TACN cho tất cả cơ sở (kể cả xuất khẩu); Bộ giữ vai trò hướng dẫn, hậu kiểm, hoặc cấp trong trường hợp đặc biệt theo yêu cầu nước nhập khẩu. Cách làm này phù hợp chủ trương phân cấp – phân quyền, giúp tỉnh chủ động dựa trên dữ liệu, nhân lực tại chỗ, còn Bộ tập trung xây dựng tiêu chuẩn và giám sát. 

ĐBQH Hà Sỹ Đồng phát biểu tại phiên họp tổ sáng 6/11/2025

Nguyên tắc lập pháp và điều hành được nhấn mạnh: Đơn giản hóa thủ tục – giảm điều kiện kinh doanh không cần thiết: mọi thủ tục mới/chỉnh sửa phải chứng minh lợi ích quản lý vượt chi phí tuân thủ, tránh “hành chính hóa” công đoạn kỹ thuật đã có công cụ quản lý khác hiệu quả hơn (chuẩn kỹ thuật, hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc). Bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật: các sửa đổi trong nhóm nông nghiệp – môi trường cần tương thích với luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn, chất lượng sản phẩm, giao dịch điện tử… để thi hành thông suốt.  Phân cấp gắn trách nhiệm giải trình: đi kèm tiêu chí năng lực, cơ chế hậu kiểm và ứng dụng số để theo dõi thống nhất từ trung ương đến địa phương. 

Theo đại biểu, các kiến nghị nếu được tiếp thu sẽ giúp giảm thời gian – chi phí cho doanh nghiệp, nhất là DN nhỏ và vừa trong lĩnh vực chăn nuôi; tăng minh bạch – trách nhiệm của cơ quan quản lý, khuyến khích đổi mới – đầu tư phòng thử nghiệm đạt chuẩn tại chỗ; nâng hiệu quả quản lý chất lượng theo hướng chuẩn kỹ thuật + hậu kiểm, hạn chế “giấy phép con”; thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh, chống đứt gãy chuỗi cung ứng, góp phần nâng sức cạnh tranh của ngành chăn nuôi và lĩnh vực nông nghiệp nói chung. 

Tóm lại, ĐBQH Hà Sỹ Đồng khẳng định ủng hộ định hướng sửa đổi 15 luật về nông nghiệp và môi trường; đồng thời đề nghị chỉnh lý theo hướng tinh gọn thủ tục, nhất quán pháp lý, phân cấp hợp lý và tăng cường hậu kiểm – số hóa. Tinh thần chung là lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, nâng hiệu lực quản lý bằng chuẩn mực kỹ thuật thay vì thủ tục hành chính, qua đó tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh, góp phần phát triển nông nghiệp hiện đại – bền vững và bảo vệ môi trường.
 

Phương Hảo